English |  BSL | Hepgor gwe-lywio |  Testun yn Unig |  Newid maint y testun  A A A
Tudalen wedi ei diweddaru ar 04/1/2010
Iechyd Meddwl 

Mae iechyd emosiynol yn gallu cael effaith aruthrol ar sut mae pobl yn teimlo amdanynt eu hunain. Mae amryw o ffactorau personol ac amgylcheddol yn cyfrannu i'n hiechyd emosiynol megis straen sy'n deillio o amgylchiadau bywyd.

Os yw pobl yn teimlo straen am gyfnod hir ac nid yw'n cael ei reoli yna gall hynny effeithio ar eu hiechyd a gwneud iddynt deimlo'n wael amdanynt eu hunain megis:

diffyg hunan-barch sy'n arwain at iselder a/neu bryder
pennau tost
diffyg cwsg
pwysedd gwaed uchel
problemau perthynal ag eraill ac
anawsterau rhywiol ac eraill

Mae cadw'n iach yn feddyliol yn ymwneud â thrin afiechyd - ond mae hefyd yn golygu llawer iawn mwy na hynny!  Mae llawer o bethau y gallwn wneud i'n helpu i beidio mynd yn sâl yn y lle cyntaf, a llawer mwy y gallwn roi cynnig arnynt os byddwn ni (neu'r bobl o'n cwmpas) yn cael problemau.

Er mwyn ichi ddechrau arni dyma rai awgrymiadau syml i'ch helpu i sicrhau Iechyd Meddwl Cadarnhaol

1. Bwytwch ddeiet cytbwys: mae mwy a mwy o ymchwil yn dangos bod cysylltiad uniongyrchol rhwng y bwyd yr ydym yn ei fwyta a'r ffordd yr ydym yn teimlo. Mae'r elusen iechyd meddwl Mind wedi cynhyrchu canllaw defnyddiol ar y cysylltiad rhwng bwyd a hwyliau pobl.

2. Yfwch yn gall: er y gall wneud i ni deimlo'n dda yn y tymor byr, mae alcohol yn iselydd. Mae hyd yn oed ychydig o alcohol cyn gwely yn ein rhwystro rhag mynd i drwmgwsg iawn a theimlo wedi ein hadfywio yn y bore – a dyw'r byd byth yn edrych yn dda os oes gennym ben mawr. Mae osgoi gormod o alcohol yn hanfodol ar gyfer ein lles meddyliol a chorfforol, ac yn arbennig felly os ydym yn teimlo'n isel neu'n bryderus.

3. Cadwch mewn cysylltiad â ffrindiau a'r bobl sy'n agos atoch: ein ffrindiau yw'r sylfaen inni allu ymdopi â'r problemau mae bywyd yn ei daflu atom. Gall siarad â ffrindiau a theulu wneud gwahaniaeth mawr a gall fod yn ffynhonnell gymorth werthfawr iawn. Felly, gwnewch yn siŵr eich bod yn rhoi digon o'ch amser i'ch ffrindiau a'ch teulu.

4. Cadwch yn heini: Mae effaith ymarfer corff ar ein hwyliau i'w weld yn syth. P'un a yw'n sesiwn yn y gampfa neu'n daith gerdded neu feicio syml, gall fod yn hwb mawr i'ch hwyliau. Hefyd gall ymarfer corff fod yn hwyl ac yn gyfle i gymdeithasu.

5. Cysgwch ddigon: Yn gorfforol, dyna pan fydd y corff yn adnewyddu ei stôr egni, ond mae cwsg hefyd yn ein helpu i ail-adeiladu ein hegni meddyliol. Gwnewch eich gorau i gael wyth awr o gwsg bob nos.

6. Cofiwch am dri pheth da: Cadwch ddarn o bapur a beiro wrth ochr eich gwely a phob nos am wythnos ysgrifennwch dri pheth da sydd wedi digwydd ichi'r diwrnod hwnnw. Erbyn diwedd yr wythnos byddwch yn synnu gymaint yn fwy positif y byddwch yn ei deimlo. Mae rhai seicolegwyr yn dweud ei fod yn rhan o'r natur ddynol i ganolbwyntio ar yr agweddau negyddol ar ein bywydau. Mae'r dechneg hon yn helpu i'n hailaddysgu i roi sylw i'r pethau da a chadarnhaol yn ein bywyd.

7. Gofynnwch am help: Gall unrhyw un deimlo'n isel neu'n ddigalon felly, os oes angen help arnoch, peidiwch â bod ofn gofyn. Gofyn am help yn syth yw'r ffordd orau i atal problem rhag mynd yn waeth. Mae unrhyw un sy'n gofyn am help yn dangos eu bod yn gryf a chyfrifol yn hytrach na'u bod yn wan.

8. Gosodwch nodau realistig: Nid ar redeg mae aredig. Mae'n bosibl rhannu'r tasgau mwyaf uchelgeisiol a chymhleth yn rhai y gellir ymdopi â nhw. Mae gosod nodau realistig y mae'n bosibl eu cyrraedd yn ffordd dda o gadw'n bositif a pharhau i symud ymlaen. Ysgrifennwch eich nodau a phryd yr ydych yn gobeithio eu cwblhau. Peidiwch â theimlo'n ddrwg os bydd rhaid ichi newid eich cynlluniau cyn belled â'ch bod yn glir pam yr ydych yn gwneud hynny. Cofiwch longyfarch eich hun bob tro y byddwch yn cyflawni un o'ch nodau

9. Cymerwch ran: Peidiwch â sefyll ar yr ymylon! Dewch o hyd i ffordd o gymryd rhan a chyfrannu, yn y cartref, yn y gwaith neu yn y gymuned. Gan amlaf mae pobl ar eu mwyaf hapus pan fyddant yn helpu pobl eraill.

10. Cadwch lygad ar y straen sydd arnoch: mae rhai pethau yn rhoi pwysau arnom na ellir ei osgoi - a gall peth pwysau ein hysgogi - ond mae straen yn ddrwg i'ch lles meddyliol a chorfforol (straen yw pan fo'r pwysau arnom yn fwy na'n gallu i ymdopi). Os ydych yn ei chael hi'n anodd cysgu, yn ddrwg eich hwyl, yn cael trafferth canolbwyntio, yn poeni llawer, yn bwyta llawer mwy neu lawer llai, neu 'ar bigau' drwy'r adeg, yna dylech gymryd cam yn ôl ac ystyried faint o bwysau sydd arnoch. Meddyliwch beth allwch ei wneud i leihau neu gael gwared ar bethau yn eich bywyd sy'n rhoi pwysau arnoch. Yn y cyfamser, deliwch ag effeithiau straen drwy ymlacio mwy a defnyddio dulliau cadarnhaol eraill o ymdopi.

Os ydych yn cael problemau iechyd meddwl, neu os ydych yn gofalu am rywun sy'n cael problemau o'r fath, dylech gysylltu â'ch meddyg. 

Dyma restr o sefydliadau eraill sy'n gallu helpu:

www.mind.org.uk
www.sane.org.uk
www.mentalhealth.org.uk  
www.journeysonline.org.uk  – cefnogi pobl i ddod o hyd i ffordd o wella o iselder.
www.relate.org.uk
www.bereavementcare.org.uk